1.Idea peacekeepingu
Utrzymanie pokoju (peacekeeping) jest instrumentem Organizacji Narodów Zjednoczonych zapewniającym realizację jednego z podstawowych celów ONZ, jaki stanowi zapewnienie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego (Karta NZ rozdział 1, art. 1). Organizacja ta posiada prawno-międzynarodowe środki dla zapobiegania oraz usuwania zagrożeń pokoju, a także tłumienia aktów agresji. Jednym z takich środków jest właśnie peackeeping, realizowany formie wojskowych misji obserwacyjnych i operacji pokojowych.

Więcej:
Pierwszą misją pokojową była UNTSO (misja ONZ ds. Nadzorowania Rozejmu pomiędzy państwami arabskimi a Izraelem), podjęta w maju 1948 r. Wyrazem uznania dla jej działań było przyznanie Siłom Pokojowym ONZ w 1988 r. Pokojowej Nagrody Nobla. Jak dotąd ONZ przeprowadziła 64 misje.

2.Organizacje międzynarodowe
Dynamika wyzwań i zagrożeń w dziedzinie bezpieczeństwa mająca miejsce w ostatnich dwóch dekadach spowodowały, iż obecnie ONZ dzieli się odpowiedzialnością za utrzymanie pokoju i bezpieczeństwa z innymi organizacjami międzynarodowymi (globalne partnerstwo). Wraz z ONZ w peacekeeping angażują się takie organizacje jak: NATO, OBWE, UE czy też ECOWAS.

Więcej:
Podstawą takiego zaangażowania jest art. 52 Karty NZ („Żadne postanowienie niniejszej Karty nie wyłącza istnienia układów lub organizacji regionalnych dla załatwiania spraw dotyczących utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, które nadają się do akcji o charakterze regionalnym pod warunkiem, że takie układy lub organizacje oraz ich działalność zgodne są z celami i zasadami Organizacji Narodów Zjednoczonych.”). Misje prowadzone przez ONZ oraz operacje innych organizacji międzynarodowych działają w oparciu o mandat rady Bezpieczeństwa ONZ wyrażony w formie rezolucji. Mandat określa podstawowe cele i zadania misji, okres , czasem także liczbę personelu w niej uczestniczącego.

3. Mandat obserwatora
Podstawą działania obserwatora wojskowego jest jego mandat, który określa iż obserwator wojskowy jest przedstawicielem organizacji międzynarodowej, i to w jej imieniu realizuje swoje zadania. Jego narodowość nie ma znaczenia, nie wykonuje zadań bezpośrednio w rejonie objętym działaniami wojskowymi. Obserwator wojskowy jest nieuzbrojony - jego bronią są neutralność, otwartość i umiejętność prowadzenia negocjacji.

Więcej:
Głównym zadaniem obserwatora jest obserwowanie zjawisk i procesów zachodzących na terenach objętych wcześniej konfliktem. Na podstawie uzyskanych przez obserwatorów informacji, mogą być podejmowane takie jak skierowanie pomocy humanitarnej, czy też interwencja dyplomatyczna. Obserwator nie dokonuje ocen, ani nie wyciąga wniosków. Jest bezstronny. Monitoruje zmiany lub wskazuje przypadki niestosowania się stron konfliktu do podpisanego .

4. Regiony świata
Misje utrzymania pokoju były i są realizowane wszędzie tam gdzie wymagana była obecność reprezentantów społeczności międzynarodowej porozumienia na objętych obszarach konfliktem bądź rejonach po konfliktowych. W praktyce misje realizowane są niemal na całym świecie.

5. Kto w SZ RP zajmuje się obserwatorami
W SZ RP narodowe kierownictwo nad obserwatorami wojskowymi sprawuje Podsekretarz Stanu ds. polityki obronnej poprzez dyrektora Departamentu Wojskowych Spraw Zagranicznych. W ramach DWSZ zadania związane z przygotowaniem i kierowaniem obserwatorów wojskowych do misji pokojowych działających pod flagą ONZ, jak również innych organizacji realizuje Oddział Misji Międzynarodowych.

Więcej:
Oddział Misji Międzynarodowych Departamentu Wojskowych Spraw Zagranicznych realizuje także inne zadania, które można ująć w trzech grupach:
-przygotowanie i uzgodnienie w ramach resortu ON projektu wniosku Rady Ministrów do Prezydenta RP o podjęcie postanowienia o użyciu polskich kontyngentów wojskowych w operacjach poza granicami kraju;
- przygotowanie, monitorowanie i opiniowanie procesów uzgodnieniowych umów międzynarodowych dotyczących udziału polskich żołnierzy w operacjach ONZ;
- członkostwo w komitecie kierującym CCOE- centrum Doskonalenia CIMIC w Enschede w Holandii, jako instytucji podporządkowanej Naczelnemu Sojuszniczemu Dowództwu Transformacji z siedzibą w Norfolk ( w 2011 roku Polska sprawuje kierownictwo w Komitecie Kierującym CCOE).

6. Obserwatorzy wojskowi-wymagania
Szczegółowe wymagania zależą od rodzaju misji obserwacyjnej. W przypadku ONZ obserwatorem wojskowym może zostać żołnierz pełniący służbę stałą przez co najmniej pięć lat, w stopniu kapitan- major, z odpowiednią znajomością języka angielskiego i w odpowiednim stanie zdrowia, które zostanie zweryfikowane przez wojskową komisję lekarska. Unia Europejska w odróżnieniu od ONZ, nie stawia ograniczeń wiekowych, ani wymagań związanych z posiadaniem stopnia wojskowego.

Więcej:
Szczegółowe informacje dotyczące zasad naboru, jak i specyfiki służby w charakterze obserwatora wojskowego zawarte zostały w niezbędniku nr 10/2010 do „Polski Zbrojnej” nr 48 z 28 listopada 2010 w dziale „jak zostać obserwatorem”.

7. Strony internetowe związane z peacekeepingiem, na których można znaleźć dodatkowe informacje:

http://www.un.org/en/peacekeeping/;

http://www.ecowas.int/;

http://www.osce.org/;

http://www.eumm.eu/;

http://www.nato.int/cps/en/natolive/topics_52060.htm#current

  powrót

do góry